DEPARTEMENT 4 : Zonnefysica
USET- Uccle Solar Equatorial Table
Equatoriale Tafel voor Zonnewaarnemingen in Ukkel
Dagelijks worden waarnemingen van de zon in zichtbaar licht uitgevoerd aan de Koninklijke Sterrenwacht op het plateau van Ukkel.
De equatoriale tafel voor zonnewaarnemingen bestaat uit een platform dat de dagelijkse beweging van de zon volgt, en waarop verschillende instrumenten kunnen gemonteerd worden. Momenteel staan drie telescopen parallel opgesteld.
De visuele kijker projecteert een beeld van de zon met een diameter van 25cm op een scherm en dient om dagelijkse tekeningen te maken van de zonnevlekken. Dit zijn relatief donkere en koele gebieden in de onderste laag van de atmosfeer van de zon, de fotosfeer, die het zichtbare (en verblindende!) licht produceert.
De zonnevlekken markeren plaatsen waar intense en sterk veranderlijke magnetisch velden te voorschijn komen. Deze velden worden opgewekt in het inwendige van de zon en zijn verantwoordelijk voor vele vormen van energetische uitbarstingen die deel uitmaken van de zonneactiviteit.
Ukkel is een van de basisstations van het wereldwijd netwerk dat wordt beheerd door het SIDC (Solar Influences Data analysis Center) voor het bepalen van de zonnevlekkenindex. Deze laatste, vaak ook het Wolfgetal genoemd, is de oudste index van de zonneactiviteit en behoudt daardoor zijn belang voor studies over lange tijdsschalen (klimatologische effecten e.d.). Ondanks het variabele en vochtige weer in België worden er in Ukkel ongeveer op 250 dagen per jaar waarnemingen van de zon gedaan.
In 2002 werden twee systemen voor digitale beeldopname gemonteerd op de twee andere instrumenten:
(1) De wit licht camera maakt het mogelijk om zonnevlekken en fakkelvelden (heldere gebieden met weining contrast) te volgen, en dit op betere, kwantitatieve wijze, dan wat onmogelijk is met de visuele methode. Aldus kunnen de posities, oppervlaktes en contrasten nauwkeurig gemeten worden, ten einde de zwakke veranderlijkheid van de lichtkracht van de zon beter te kunnen begrijpen.
(2) De H&alpha -camera wordt gebruikt voor onderzoek van de chromosfeer en de protuberansen, gordijnachtige structuren van gas met relatief hoge dichtheid die ophangen in de magnetische velden van de corona van de zon. Deze golflengte is het best geschikt voor het opsporen van zonnevlammen. Dit zijn opstoten van intens licht die vaak vergezeld zijn van stromen van energetische deeltjes die een invloed kunnen uitoefenen op de omgeving van de aarde.
Zowel de USET CCD beelden als de gescande tekeningen worden in near real-time op de SIDC website geplaatst en worden onder andere dagelijks gebruikt voor de wereldwijde opvolging en voorspelling van de zonneactiviteit.
Sitemap